Roger Kesteloot:“Waardengedreven leiderschap heeft een goed verhaal nodig”

De professionele carrière van Roger Kesteloot is één van de vele voorbeelden die staven dat journalistiek tot alles leidt. Na een carrière als journalist bij onder meer De Morgen en de Antwerpse regionale televisiezender ATV, ging hij immers in 2004 aan de slag als Research Director bij De Lijn. Sinds 2010 is hij algemeen directeur van het Vlaamse vervoerbedrijf. 




Na het verschijnen van zijn boeken ‘Sterke Verhalen, Sterke Leiders’ en ‘RAAK!’ deed Raf Stevens vele interviews met leiders. Alle verhalen staan op www.rafstevens.be en op de blog www.watisjouwverhaal.be.

Meer info

Het gaat om een niet te versmaden topfunctie die ook bijzonder complex is. Enerzijds omdat De Lijn met zijn 8.000 medewerkers één van de grootste werkgevers van het land is, en anderzijds omdat De Lijn als overheidsbedrijf rekening moet houden met een hele resem stakeholders en gedwongen is tot permanente reflectie over de rol van het openbaar vervoer in het mobiliteitsbeleid. “Om onze rol te blijven spelen in de almaar veranderende context moeten we een wendbare organisatie zijn”, zegt hij. “Maar een reuzentanker als de Lijn, met een aantal stevig verankerde gewoontes die eigenlijk overboord moeten worden gegooid, wendbaar maken, is geen eenvoudige opdracht. Co-creatie is daar heel belangrijk bij, net als een permanente dialoog met alle stakeholders. Zeker omdat we ook in een context leven die vereist dat we elk jaar opnieuw besparingen realiseren. Dat vraagt ook om een ander soort leiderschap dan altijd gebruikelijk is geweest bij een overheidsorganisatie.”

Anticiperen

De veranderingen die Roger Kesteloot bij De Lijn samen met zijn managementteam probeert door te voeren kaderen in het memorandum dat de organisatie opstelde naar aanleiding van de verkiezingen in 2014. “Voor het opstellen daarvan zijn we niet over één nacht ijs gegaan”, zegt Roger Kesteloot. “We zijn een open dialoog aangegaan met alle actoren die actief zijn in de mobliteitssector, waaronder ook Febiac en Touring en we hebben onder meer een “busparlement” en een “stakeholderparlement” opgericht, om zoveel mogelijk stemmen te horen. Bij het overschakelen van basismobiliteit naar basisbereikbaarheid komt immers heel wat om het hoekje kijken en ik geloof heel hard in co-creatie.

Rekeningen houdend met de gigantische veranderingen die nog op ons afkomen, is verregaande en doorgedreven samenwerking heel hard nodig. We houden al lang rekening met wat kan gebeuren, maar vandaag duikt plots Uber op en dat kan ons fel raken. Ook omgaan met publieke data verschuift en we moeten weten hoe we daar moeten mee omspringen. We werken daarom aan scenario-ontwikkeling. We stellen scenario’s op en vragen ons af hoe we daarmee moeten omgaan als ze zich voordoen. Hoe gaan we onze eigen processen en organisatie aanpassen aan wat op ons afkomt? En wat met onze structuren? We doen die oefening samen met TomorrowLab. We verwachten tegen 2030 ingrijpende technologische, economische en sociale ontwikkelingen. We zien nu al nieuwe spelers opduiken. De omgeving gaat nog wijzigen. Men spreekt over shared economy in mobiliteit. Auto- en fietsdeelsystemen komen er aan. Gaan klanten blijven betalen zoals nu? En wat met de mobiliteit in de steden, waar steeds meer mensen gaan wonen? En hoe moet het met de beheersovereenkomst en met de nakende opgelegde liberalisering van het streekvervoer. Het zijn allemaal vragen die even ingrijpend zijn.” Het werken met scenario’s komt trouwens niet zomaar uit de lucht vallen bij De Lijn. “Begin jaren 2000 begonnen we al met een methodiek om met strategiebepaling en –uitvoering om te gaan. We leerden als operationeel overheidsbedrijf één en ander uitrollen en actualiseren.”

Cultuur en waarden

Roger Kesteloot benadrukt dat bij het streven naar een grotere wendbaarheid ook de bedrijfscultuur erg belangrijk is en dat daarbij onder meer veel aandacht moet gaan naar de veranderingsbereidheid bij de medewerkers. “Die is echter moeilijk meetbaar en kan je niet gemakkelijk vangen in een set van indicatoren. Om die reden probeert De Lijn al onmiddellijk de juiste mensen te rekruteren door mensen te selecteren die waarden koesteren die passen bij het bedrijf. We kiezen dus niet puur vaktechnisch, maar ook op basis van cultuur en waarden.” Roger Kesteloot zegt het niet met zoveel woorden maar het belang dat het bedrijf aan waarden hecht, zal ongetwijfeld ook hebben meegespeeld in het feit dat heel wat managers na zijn aantreden als algemeen directeur vervangen zijn.  “We willen echt een waardengedreven organisatie zijn”, zegt Roger Kesteloot. “Het is weliswaar niet mogelijk om alles in KPI’s te gieten, maar klantvriendelijk en ecologisch rijden gieten we wel in indicatoren. Iedereen kent zijn score en dat wordt per stelplaats uitgehangen. Dat zijn zaken die aanspreken en dus werken: verbruik je minder, rij je goedkoper en gelijkmatiger waardoor je klant tevreden is? Dan lever je als chauffeur een belangrijke bijdrage tot de doelstelling van onze onderneming om duurzaam en milieuvriendelijk te handelen. Dat zijn zaken die mensen graag bij zichzelf in het groen zien staan. Het gaat om een vorm van erkenning die erg motiverend werkt. We kunnen er trouwens prat op gaan dat het personeelsverloop redelijk beperkt blijft. Uiteraard zijn er chauffeurs die na drie of vier jaar afhaken, omdat ze vaststellen dat ze onderschat hebben dat vroege of late uren en weekenddiensten een zwaar beslag kunnen leggen op hun familiaal leven, maar al bij al stel ik bij de medewerkers van De Lijn toch een grote fierheid vast dat ze voor dit bedrijf kunnen werken. Het inspelen op de motivatie van de medewerkers is ook een voorbeeld van de manier waarop we proberen om “bottom up” te werken, zodat we niet moeten horen dat “het weer Mechelen is dat bepaalde zaken oplegt.” Als verhalen van onderuit komen, hebben ze veel meer effect. Het doet dan uiteraard enorm veel plezier om regelmatig positieve reacties te horen van consumenten die hun tevredenheid uiten over onze dienstverlening.”

Leading by example

Wat Roger Kesteloot naar eigen zeggen vooral aantrekt in zijn job is de combinatie van maatschappelijke dienstverlening in een bedrijfscontext. “Duurzaamheid en maatschappelijke relevantie zijn voor mij altijd erg belangrijk geweest. Dat zijn waarden die ik persoonlijk hoog in het vaandel voer en die ook voor de toekomst van De Lijn belangrijk zijn. In een organisatie die altijd strak hiërarchisch is georganiseerd, spreekt het echter voor zich dat het niet mogelijk is om zaken op één, twee, drie te veranderen. Daarom hecht ik ook enorm veel belang aan “leading by example”. Ik probeer zelf te handelen zoals ik praat en we doen enorm veel inspanningen om ervoor te zorgen dat de leidinggevenden dat ook doen.”

Inspiratie

Roger Kesteloot benadrukt dat hij de inspiratie om “leading by eample” als toonbeeld van sterk leiderschap te zien, niet uit managementliteratuur haalt. “Ik lees bewust niet veel managementboeken, omdat ik vind dat ik veel meer kan leren uit gesprekken en ontmoetingen. Heel inspirerend voor mij zijn ook reizen buiten Europa, omdat ze helpen om zaken te plaatsen en te relativeren. Ik heb ook veel geleerd uit een rondreis door India en een reis naar Patagonië. Voorts kan ik ook genieten van klassieke muziek van onder meer Bach en de Frans-Vlaamse componist Antoine Brumel. Dat biedt voor mij tegengewicht tegen de dagelijkse hectiek. Dat ik vroeger als journalist heb gewerkt geeft al aan dat nieuwsgierigheid een beetje mijn tweede natuur is. Ik ben ervan overtuigd dat je die vandaag als leidinggevende meer dan ooit nodig hebt. Net zoals co-creatie en verregaande samenwerking noodzakelijk zijn om de toekomst uit te tekenen, is voor een leidinggevende ook een grote openheid van geest nodig, om elementen te vinden die aansluiten bij zijn of haar persoonlijke verhaal en die dat verhaal kunnen versterken om er van onderuit een wij-verhaal van te maken. Bij De Lijn proberen we dat elke dag in de praktijk te brengen om zo de transformatie naar een “lean organisatie” te realiseren die we vandaag meer dan ooit nodig hebben.”




Kennismaken met de kracht van storytelling voor je bedrijf of organisatie? Start dan met dit boek.

Vijf hoofdstukken, vijf krachtlijnen om als leider het verschil te maken met een verhaal.

Bestel




OVER RAF STEVENS

Raf Stevens (46) heeft ruim twintig jaar ervaring in communicatie. Sinds twaalf jaar is hij zelfstandig actief in business storytelling. Raf ondersteunde al tal van bedrijven en organisaties in het vertalen van strategie- en verandertrajecten naar sterke verhalen. Hij begeleidt ook managers in het succesvol inzetten van hun persoonlijke verhaal. Raf is ook de host van de Story Club podcast, een interviewprogramma over storytelling, communicatie en leiderschap.

Maak kennis

Geef een reactie