Fons Leroy : “Ook kwetsbare mensen kunnen een heldenrol vervullen”

Fons Leroy, de topman van de VDAB, is een man van vele talenten en een man met een missie: zoveel mogelijk Vlamingen aan het werk krijgen en hen ervan overtuigen dat ze jobs op een andere manier moeten zien dan vroeger omdat de arbeidsmarkt sterk aan het evolueren is. Daar werkt hij met hart aan ziel aan en hij schreef er het inspirerende boek “Werk Aan Werk” over.




Na het verschijnen van zijn boeken ‘Sterke Verhalen, Sterke Leiders’ en ‘RAAK!’ deed Raf Stevens vele interviews met leiders. Alle verhalen staan op www.rafstevens.be en op de blog www.watisjouwverhaal.be.

Meer info

Bevlogen vertelt hij overal hetzelfde verhaal, zij het soms met andere en verrassende invalshoeken. Zo lanceerde hij in de zomer van 2015 een serie striphelden, zogenaamde “Work Action Heroes” die een idee moeten geven van de arbeidsmarkt van de toekomst. Uit het gesprek blijkt dat die keuze niet toevallig is: ze heeft te maken met een belangrijke ervaring uit zijn jeugdjaren en hij is erbij uitgekomen nadat hij een grondige introspectie deed over wat hem drijft.

“Leren en durven zijn beslissend geweest in wat ik tot nu toe in mijn leven heb gedaan”
, zegt hij. “En dat probeer ik door te trekken in de manier waarop ik de VDAB leid en in mijn opdracht om de arbeidsmarkt van morgen mee vorm te geven.”

De omgeving bepaalt de leiderschapsstijl 

We spreken Fons Leroy op een ogenblik dat in de media veel te doen is rond de, om het op zijn zachtst te zeggen, uitgesproken leiderschapsstijl die Donald Trump in de Verenigde Staten tentoon spreidt als republikeinse presidentskandidaat. De topman van de VDAB haalt zijn bekende glimlach boven bij het aansnijden van het onderwerp en bij de vraag of het niet verrassend is dat zoveel Amerikanen blijkbaar nog altijd in de ban zijn van die “oude” leiderschapsstijl.  “Ach”, zegt Fons Leroy. “Wat is oud en wat is nieuw?

Ik heb zelf een heel andere leiderschapsstijl om de VDAB te leiden dan mijn voorganger Ivan Bostyn.
Maar ik zal niet beweren dat die beter is. Je moet dat zien in het tijdsgewricht en in de context. Het is niet omdat in een congresruimte 20.000 mensen Donald Trump hartstochtelijk toejuichen als hij zegt dat hij een kilometers lange muur aan de Mexicaans grens wil bouwen, dat honderdduizenden andere Amerikanen het daar ook mee eens zijn. Je moet altijd het bredere plaatje bekijken. Vandaar dat ik de begrippen “nieuw” en “oud” leiderschap toch wat wil nuanceren. Zo ben ik lang niet zeker dat de stijl die ik hanteer in een ander tijdsgewricht even goed zou aanslaan als nu. Ook “zachte” en harde” leiderschapsstijl zijn voor mij te enge begrippen. Ik denk dat je gewoon heel consequent moet zijn. Ik sta misschien bekend als een zachte leider, maar ik kan zeker ook hard uit de hoek komen als mensen het project waar we met zijn allen voor gaan en waar duidelijke regels voor zijn afgesproken niet meer volgen. In eigen huis hebben we het C-MOL-model, ontwikkeld. Het is toegespitst op de verschillende rollen die een leidinggevende moet kunnen beheersen om veranderingstrajecten binnen de organisatie de baas te kunnen. Meer specifiek zijn in het model de rol van manager, ondernemer en leider gedefinieerd terwijl die van coach als rode draad fungeert en verwijst naar de manier waarop VDAB als openbare dienstverlener de verschillende rollen wil invullen. Op basis van dit leiderschapsmodel hebben wij een opleidingsprogramma uitgewerkt dat in eerste instantie nieuwe leidinggevenden wil stimuleren tot inspirerend leiderschap.
Als ik naar mezelf kijk als leider dan zie ik dat ik vooral een leider en een ondernemer ben, en minder een manager en een coach.
Dat goed weten en je laten omringen door mensen die sterker zijn op andere vlakken is volgens mij essentieel voor efficiënt leiderschap en veel belangrijker dan de termen “oud” en “nieuw” of “zacht” en “hard” hanteren. Wel van belang is dat je authentiek bent als leider. Laat het hart en de buik maar spreken!

In crisistijden is er nood aan superhelden

Interview Fons Leroy

De stijl van Fons Leroy sluit in ieder geval hoe dan ook aan bij de menselijke aanpak met enorm veel aandacht voor menselijke aspecten. Hij gaat rond en legt overal zijn oor te luisteren. Hij gelooft ook als geen ander in de kracht van verhalen om mensen te raken en in beweging te brengen. Dat blijkt ook uit de lancering in de zomer van 2015 van een zestal stripfiguren die een bijdrage moeten leveren tot het in gang zetten van een beweging die vorm geeft aan de arbeidsmarkt van de toekomst. Twee van deze “Work Action Heroes” dragen bijvoorbeeld de namen “Captain Competence” en “Silver Fox”. Ze verpersoonlijken respectievelijk de klemtoon op het feit dat competenties in wezen belangrijker zijn dan diploma’s en op de trend naar langere loopbanen. Ook kleurrijke figuurtjes als de “Date Devil” en “Surprise Suzy” verwijzen naar aspecten van het werkleven, meer bepaald naar het snel met verschillende potentiële werkgevers in contact komen en naar het inzetten van creatieve competenties. Op de boekenbeurs van 2015 zal Fons Leroy ook een nieuw boek voorstellen met de titel “Work Action Heroes”.  “Ik wilde echt niet het zoveelste saaie managementboek schrijven. Aangezien het over de nieuwe arbeidsmarkt gaat, waarin co-creatie en innovatie zo belangrijk zijn, wilde ik dat ook de vorm van het boek daarop inspeelt. Vandaar dus de stripfiguren en –verhalen in het boek alsook de samenwerking met andere pioniers rond innovatie op de arbeidsmarkt, zoals Abkader Chrifi en Sihame El Kaouakibi.“Het kan inderdaad voor veel mensen verrassend zijn om de toekomst van de arbeidsmarkt met stripfiguren uit te tekenen”, geeft hij aan. “Maar ik ben ervan overtuigd dat de boodschap over activering en innovatie die ik wil brengen op die manier een stuk beter zal blijven hangen.

Helden passen trouwens perfect in het huidige tijdsgewricht.
Het is immers heel opvallend dat in crisistijden van grote onzekerheid zoals nu niet alleen enorm veel stand-up comedians hun weg naar het grote publiek vinden, maar dat ook tal van nieuwe films uitkomen met superhelden. Dat appelleert aan de oerverhalen die we allemaal kennen. De strijd van goed tegen kwaad. Bovendien is het opvallend dat al die grote helden zonder hun speciale heldenpakje eigenlijk ook doodgewone, kwetsbare mensen zijn. Die boodschap willen we brengen: hoe kwetsbaar of doodgewoon iemand ook is, hij of zij is ook in staat om in een welbepaalde context ook een heldenrol te vervullen. We trekken dat binnen de VDAB zelf trouwens door. Zo organiseren we regelmatig events waarbij onze medewerkers dan talenten kunnen laten zien die in hun dagelijkse bezigheden niet aan bod komen. Zo hebben we al kunnen ontdekken dat enkele van onze medewerkers ook fantastische tekenaars en presentatoren zijn.”

Klant- en procesgericht werken

Het is niet het enige voorbeeld dat wijst op de vooruitstrevende manier waarop binnen de VDAB wordt gewerkt. Fons Leroy voerde er op dat vlak hervormingen die veel gelijkenis vertonen met deze waarmee Frank Van Massenhove op de FOD Sociale Zekerheid met de regelmaat van een klok het nieuws haalde. De beide vernieuwers hebben dan ook lang samengewerkt op een aantal kabinetten. “Onze 4.700 consulenten en instructeurs staan dagelijks duizenden werkzoekenden, werkgevers en werknemers met raad en daad bij. We geven die medewerkers alle middelen om te groeien, onder meer dankzij de 45 gecertificeerde coaches die we in eigen huis hebben. Voorts proberen we zoveel mogelijk onze teams zelfsturend te maken. En we hebben ook een eigen opleidingsacademie.” De VDAB heeft veel inspanningen gedaan op het vlak van klant- en procesgericht werken en dat leidde tot heel wat erkenning: de titel van Vlaamse overheidsadministratie van het jaar en het Europese Five Star kwaliteitslabel, dat slechts 200 ondernemingen in Europa in hun vaandel mogen voeren.  “Maar ik kom daar bewust allemaal niet te veel mee naar buiten”, zegt Fons Leroy, “omdat ik nu eenmaal niet het uithangbord ben van de VDAB-organisatie alleen, maar van de volledige arbeidsmarkt. In die zin gaat mijn rol verder dan alleen de VDAB-vertegenwoordigen. Bovendien mogen we niet op onze lauweren rusten… Onze klanten evolueren immers…”

Een heel bijzondere ontmoeting

VDAB Work Action Heroes

Dat de VDAB met de Work Action Heroes uitpakt heeft veel te maken met een eigen jeugdervaring van Fons Leroy. “Toen ik op het einde van de jaren zeventig van vorige eeuw afstudeerde, was het niet gemakkelijk om een job te vinden en daarom besloot ik om op avontuur te trekken en tabak te gaan plukken in Canada. Ik reisde naar Toronto en daar had ik de kans  Stan Lee van Marvel Comics te ontmoeten. De man is ondertussen 93 jaar maar het zijn verdienste dat hij door het bedenken van superhelden als Spider-Man, Daredevil, the Fantastic Four, de Hulk en Iron Man Marvel kon uitgroeien van een kleine uitgeverij tot een groot multimediaconcern. We waren met een groep op een happening waar ook de popgroep The Turtles aanwezig was die nog altijd bekend staat om de grote hit “Happy together”. Terwijl iedereen van de groep met die pophelden probeerde te praten, ging ik met Stan Lee babbelen, die daar wat afgezonderd in een hoekje stond. Die ontmoeting dateert van 1978, maar blijkt nu toch een enorme impact te hebben. Op één of andere manier heb ik altijd geweten dat ik daar nog iets zou mee doen.  En kijk, 37 jaar later zijn daar de “Work Action Heroes”. Bij het bedenken van het concept daarvan heb ik trouwens opnieuw contact genomen met Stan Lee.”  Fons Leroy had al van kleinsaf een voorliefde voor strips ontwikkeld. “Mijn peter en meter waren allebei weduwnaar. Die knipten de strips uit de krant en als ik daar dan de zondag op bezoek ging, zoals in die tijd de gewoonte was, dan mocht ik dat lezen. Ik keek daar als kind enorm naar uit.

Later heb ik aan de universiteit zelf een strip getekend. Ik ging die dan verkopen aan de ingang van de alma om een zakcentje bij te verdienen.
 De helden van Stan Lee inspireren me trouwens op veel verschillende manieren. Zo is Doctor Strange een meester in magische kunsten die deze gebruikt om tegen andere bovennatuurlijke vijanden te vechten en bij wie andere helden regelmatig te rade gaan. Hij is eigenlijk een soort fixer, zoals de befaamde Haldis uit de reeks  “De Biker Boys” van Bart De Pauw, maar dan opgepoetst én veel krachtiger. Ook superhelden kunnen het dus uiteindelijk niet alleen. Dat is ook een les die ik daaruit onthoud. Ik vind dat inspirerend omdat er in de wereld van vandaag, die zo sterk wordt gekenmerkt door het befaamde VUCA-principe (volatiliteit, onzekerheid, complexiteit, ambiguïteit) nood is aan verbindende figuren die mensen weerbaar kunnen maken voor die wereld, die onder andere zal gekenmerkt worden door een sterke verzelfstandiging van jobs.” Hoe diep geworteld de liefde van Fons Leroy voor strips is, blijkt ook uit zijn antwoord op de vraag wat hij het liefste zou doen als hij eens zes maanden totaal geen andere beslommeringen zou hebben. “Ik zou naar de Marvel Comics Studio trekken”, antwoordt hij zonder aarzelen. En hij geeft aan ook heel wat bewondering te hebben voor tekenaar Ever Meulen.

Avontuur en leren

Nog uit zijn introspectie bleek dat avontuur en leren voor Fons Leroy van wezenlijk belang zijn. “En dat heeft ongetwijfeld veel te maken met mijn vader”, zegt Fons Leroy. “Hij was mijnwerker, maar heeft bijgestudeerd om leraar techniek te worden. Tegelijk was hij ook paracommando. Dat avontuurlijke en dat altijd willen bijleren zit ook in mij. Ook de inspirerende manier waarop een onderwijzer in het basisonderwijs ons enorm veel kon bijleren is me altijd bijgebleven. Toen ik na het middelbaar een studierichting moest kiezen, ben ik voor de richting gegaan waarmee je achteraf de meeste kanten uit kon: rechten. Een uitgestippeld carrièreplan had ik allerminst. 

Eigenlijk kan je zeggen dat mijn carrière gestart is bij de tabakspluk in Canada.
” Naderhand kruiste Fons Leroy het pad van diverse andere inspirerende mensen. Hij noemt spontaan de Limburgse vroegere CVP-minister Theo Kelchtermans en het vroegere socialistische Europarlementslid Anne Van Lancker. “Maar eigenlijk zijn al mijn gesprekken met werkzoekenden en ondernemers voor mij nog het meest inspirerend. Hun verhalen vormen ook de basis voor mijn blogs waarin ik telkens opnieuw het verhaal van de VDAB vertel en van de richting waar ons kompas naar wijst. Ik merk trouwens tot mijn grote tevredenheid dat in heel de organisatie stilaan begint door te sijpelen hoe krachtig verhalen zijn. Op de laatste nieuwjaarsbijeenkomst begonnen drie van de vijf provinciale afdelingen hun beleidsverklaring met het vertellen van een verhaal vanuit de groepen met wie ze samenwerken.”

Geweldige leerkansen

Fons Leroy geeft nog aan dat hij het van de ene kant fascinerend vindt in een wereld te leven die zo snel verandert, omdat dit enorm veel leerkansen biedt. “Alleen”, zo zegt hij, “is nog altijd niet iedereen daarvan bewust. Nog te veel instanties, organisaties en individuen blijven in mijn ogen vanuit oude vertrouwde denkkaders denken en hebben te veel angst voor verandering. Anderzijds durf ik sinds de geboorte van mijn vijfde kleinkind ook wel eens wakker liggen van de vraag of we met zijn allen wel voldoende kracht hebben om de juiste context te creëren om van de wereld voor onze kleinkinderen een betere plaats te maken. Net om de angst voor verandering tegen te gaan en om iedereen ervan bewust te maken dat we ieders talent nodig hebben om tot die betere wereld te komen, hebben we behoefte aan leiders met visie die hun team kunnen inspireren en die zich niet opsluiten in een ivoren toren maar echt op de werkvloer zijn. En om die visie uit te stralen, blijven verhalen een fantastisch instrument.”



OVER RAF STEVENS

Raf Stevens (46) heeft ruim twintig jaar ervaring in communicatie. Sinds twaalf jaar is hij zelfstandig actief in business storytelling. Raf ondersteunde al tal van bedrijven en organisaties in het vertalen van strategie- en verandertrajecten naar sterke verhalen. Hij begeleidt ook managers in het succesvol inzetten van hun persoonlijke verhaal. Raf is ook de host van de Story Club podcast, een interviewprogramma over storytelling, communicatie en leiderschap.

Maak kennis

Comments 1

Geef een reactie